Düzenlenmiş, temizlenmiş, yapay zeka ile seslendirilmiş Sevan Nişanyan yazıları.
Sean Penn ve onun gibilerinin nasıl bir mahluk çetesine dönüştüklerinden bahseder misiniz?
Sean Penn benim çok beğendiğim bir aktördür. İki senedir Covid propagandası konusunda dehşet derecede çirkin ve aptalca şeyler söyledi.
Osmanlı’da kölelik önemli bir ekonomik değer taşıyor mu? Yeni Dünyada ABD’deki veya Brezilya’daki kölelikle karşılaştırılabilir mi?
Evliya Çelebi’ye bayılıyorum. Anlatım stili olarak çok orijinal bir adam.
19. yüzyılda Avrupalıların Müslüman-Osmanlı tüccar ile çalışmamasının, onun yerine Hristiyan azınlıklar ile çalışmasının, kültürel ve siyasi nedenleri nelerdir?
Genellikle göz ardı edilen bir gerçek var. 16. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde tüccar sınıfı Müslümandı.
“Michael Lewis, The Undoing Project”. Bunu şu kitapla birlikte göstermem lazım.
Türkiye’de Lazca, Çerkesce, Ermenice vs. azınlık dillerinin akıbeti ne olacak? Ölmeme ihtimalleri var mı?
Öldüler de ağlayanları yok. Bazı siyasi çevrelerde, idealist küçük kümelenmelerde bu dilleri korumak, canlandırmak, bu dilleri ayakta tutmak için bir dizi çalışma var.
19. yüzyıldaki Kahire-İstanbul rekabeti hakkında ne dersiniz? Özellikle modernleşme bağlamında bana literatürde yeterince işlenmemiş gibi geliyor.
Türkiye’de özellikle 19. yüzyılın son çeyreğinde bu konu Türk aydınlarının farkında olduğu bir gerçektir.
Amerika’da, Irak’ta yaptı, Suriye’de yaptı, Yemen’de yaptı, demek ki Ruslar da haklıymış argümanı, whataboutism denilen kategoriye girmiyor mu? Yani başka kötü örneği göstererek bu durumu yargılamak mümkün müdür?
Whataboutism deyince kötü bir şey olur, argument from analogy dediğinizde geçerli bir akıl yürütme olur.
Tarihten çıkarılacak en önemli ders sizce nedir?
Tarihten çıkarılacak en önemli ders, cehaletin ve akılsızlığın tarihteki önemini asla küçümsememek gerektiğidir.
Ürünlerini devlet desteğiyle yürütülen araştırmalar ve ödeneklerle geliştiren farmasötik şirketlerinin, yani ilaç şirketlerinin devletleştirilmemesi için mantıklı bir sebep var mıdır? Bakarsan gerçekten bir kepazelik durumu var. Çünkü mesela bu sözde covid aşısı hadisesinde neyi gördük? Aşıyı devletler geliştirdiler, aşı denilen sıvıyı. Pfizer’in ve diğer firmaların tesislerini kullandılar. Bolca, cömertçe onlara fon aktardılar. Ondan sonra dediler ki bu ürün sizindir, siz bunu pazarlayın. Yani diş macunu pazarlar gibi, ne bileyim, bulaşık eldiveni pazarlar gibi markanızı koyun üzerine markalı olarak pazarlayın dediler.
Ortada büyük bir kepazelik olduğu açık. Yüz milyarları bulan bir fon transferi var bu işin içinde.
Ne öğretmeli okullar sizce? İngilizce mi öğretmeli, yoksa bilgisayar mı öğretmeli? Çince öğretmeli mi?
Hiç biri değil önemli olan. Üç şey öğretmeli. Okulun öğretmesi gereken üç tane temel beceri vardır.
Sözlüğü yazarken, özellikle kelimelerin ilk kullanımlarına yönelik atıflarınızda izlediğiniz strateji neydi? Nişanyan Sözlüğün kaynaklarından ve yazım sürecinden bahseder misiniz?
Nişanyan Sözlük, 1995-96’da boş vakitlerde yapılacak bir proje olarak başladı.
Hitler seviyesinde bir kişinin Almanya’da oy birliğiyle seçilmesine ne diyorsunuz? Hitler, dünya tarihinin en büyük askeri ve politik dehalarından mıdır?
Toplumların nasıl zaman zaman cinnete kapıldıklarını, bir sürü psikolojisine girip, herkes ne yapıyorsa ben de onlar gibi yapayım noktasına geldiğini, son iki yılda Covid tiyatrosu münasebetiyle bütün dünya çok yakından görme fırsatını buldu.
Devlet Bahçeli Ermeni ise neden Türk ırkçılığı yapıyor?
Devlet Bahçeli Ermeni değil. Devlet Bey’in atalarının Osmaniye’nin Bahçe ilçesine Malatya tarafından geldikleri ve Ermeni kökenli oldukları yönünde ısrarlı bir rivayet vardır.
Ermenistan’da mülteci yığılması olsaydı destekler miydiniz?
Mülteci yığılmasını desteklediğim fikrine nereden kapıldınız, bilemedim.
Küresel demilitarizasyon bir ütopya mıdır? Örneğin, ulusal askeri kuvvetlerin lağvedilip yerine başka bir yapının ikame edilmesi, örneğin uluslararası hukukça kurulan ve denetlenen evrensel bir ordu fena olmaz mıydı?
Fena olurdu. Çok fena olurdu. 1991’den bugüne geçen sürecin bize öğrettiği en mühim ders budur.
Sizi notorious bir contrarian olarak tanıdık. Anarşi hakkında fikirleriniz nedir? İdealsiz bir çapulculuk mu, onurlu bir gayret midir?
Düzene karşı çıkmak onurlu bir harekettir. Çünkü düzen, insanı aptallaştırır.
Eshabil, Esabil, Asabil ve benzerleri 1320 kişi, büyük çoğunluğu Maraş ve özellikle Afşin ve Elbistan.
Çin’in fikir ve ifade özgürlüğündeki sorunlarından ve ezberci eğitim sisteminden dolayı herhangi bir inovasyon yapamadığı bu yüzden de üretiminin taklide dayalı olduğu fikrine katılıyor musunuz?
Hayır katılmıyorum çünkü apaçık ortada olan, bir değil, iki şey var.
Siyasi İslam’ın sonu geldi mi?
Hayır, gelmedi. Siyasi İslam’ın sonu gelmez. Çünkü Siyasi İslam denilen şey temelde bir sınıfsal sorundur.
Kahraman saydığın kişiler kimlerdir?
Julian Assange’ı birinci sıraya koyarım. Tek başına devlere karşı savaştı ve yenildi.