Düzenlenmiş, temizlenmiş, yapay zeka ile seslendirilmiş Sevan Nişanyan yazıları.
İsmet İnönü’nün başbakanlıktan azliyle cumhurbaşkanı seçilmesi arasındaki dönemin, Cumhuriyet tarihinin karanlık dönemlerinden biri olduğunu söylemiştiniz. Açıklar mısınız?
1937 Eylülü ile 1938 Kasımı arasında neler oldu? Atatürk’ün ölümüne kadar evinde müzevi hayatı yaşayan İnönü, 10 Kasım’dan bir gün sonra oy birliğiyle nasıl cumhurbaşkanı oldu?
Nasıl devlet kurulur? Şirince’de buna ne kadar yaklaştınız?
Devlet ancak terörle kurulur, başka türlü kurulmaz. Çünkü insanların kayıtsız ve şartsız bir şekilde boyun eğmesi, he ağam, ben ne bilirim, sen haklısın, her koşulda haklısın diyecek kıvama gelmesi için, insanların çok korkutulması lazım.
Bilgi edinme metodunuzu paylaşır mısınız? Sıfır bilgi sahibi olduğunuz bir konu ile ilgili nereye bakarsınız, nasıl derinleşirsiniz?
İlk yapacağım iş Wikipedia’ya bakmak olur. Wikipedia’ya girer, okursun o konuyu.
2023 seçimlerinde Türkiye’de ne olacak?
Tayyip Erdoğan’ın bakış açısı son derece net. İktidar değişimi fikrini bir suç olarak görüyor.
2010 referandumundaki tutumunuzdan pişmanlık duyuyor musunuz?
2010 referandumunda görüşlerini beğendiğim ve makul bulduğum insanların tümü gibi ‘yetmez ama evet’ sloganını kullandım.
Ukrayna’da Rusların yenilgileri hakkında ne düşünüyorsunuz?
Olmayan bir şey hakkında ne düşünebilirim ki? Hiç.
Hocam, Erdoğan’ın bu savaşta Rusya ve Putin ile ilgili sergilediği tavrı nasıl değerlendiriyorsunuz? Rusya’yı sert bir dille eleştirmeyen, hatta yeri geldiğinde savunan tek NATO ülkesi Türkiye diyebiliriz. Bana sanki Erdoğan açık açık söylemekten çekinse de içten içe bu savaşta Rusya’yı haklı buluyormuş ve anlıyormuş gibi geliyor. Kendisi de batıdan ve Avrupa’dan çok haz etmeyen birisi. Sizin düşünceniz nedir?
Devletlerin temel dış politika tercihlerinde, hele büyük savaş tehlikesinin bulunduğu bir ortamda, Rusya’yı haklı bulmak, haksız bulmak, anlıyormuş gibi davranmak, içten içe anlamak, bunlar geçerli kavramlar değil.
Fatih Sultan Mehmet en zeki ve bilim ve sanattan en iyi anlayan padişahtı görüşü çok moda. Nasıl oldu da kendisi ticaret ve bilimin, fetihten sonra bu diyarlardan gideceğini hesap edemedi sizce?
Uzun vadeli tarihi trendleri hesap edebilen, kavrayabilen ve öngörebilen kaç kişi çıkmış tarihte?
Avrupa dünyaya ne zaman ve neden hakim oldu? Diğer kıtalar veya medeniyetler neden bunu başaramadı?
Genel kabule göre Avrupa’nın dünyanın diğer bölgelerine üstünlüğünü net olarak göstermeye başlaması 15.
70 bin liraya ikinci el araba satılan Türkiye’de özgürlük olamaz.
Doğrudur, haklısınız. Mesele yalnız araba fiyatları değil, her alanda, son 20 30 yılda artan bir hızla inanılmaz boyutta yapay ihtiyaçlar yaratıldı.
Erdoğan ne olacak? Erdoğan hükümetinin artık son günlerini mi yaşıyoruz? İpi ellerinden kaçırdılar mı?
Aranızda beni uzun zamandır izleyenler bilir. 2012 yılında ben Erdoğan döneminin sona erdiği kanısına vardım ve ondan sonra bir iki yıl süreyle bu görüşü her fırsatta kuvvetli bir şekilde ifade ettim.
Küresel bir çatışma ihtimali var mı sizce? Varsa Türkiye bunun neresinde olacaktır?
Küresel bir çatışma ihtimalinin bir hayli yüksek olduğunu ben şahsen düşünüyorum.
Uçak rötar yaptığı için bağlantıyı kaçırdım, Viyana’da bir gün bedavadan kaldım.
Sevan’ın son zamanlarda artarak artan İslam sempatisi beni bir hayli şaşırtıyor. Ama bu basitçe bir barışmaktan çok, farklı olana dikkat çekme çabasıdır. Bakın burada böyle bir şey de var diyor.
Birkaç faktör var bunun içinde. Birincisi, Türkiye’de insanlar, dindar olanlar dahil olmak üzere, tarih konusunda, özellikle İslam tarihi konusunda, feci derecede cahildir.
Seyahat etmenin kişiliğe etkisi nelerdir? Normal hayatın boğuluculuğunu aksiyonlu bir seyahat yenebilir mi? Yoksa kişi nereye giderse gitsin kendisini değiştiremez midir?
Kişi değişmez. Her gittiğin yere kendini taşırsın. Fakat kontekst değiştirdiğin zaman belki kendi kişiliğinin gizli saklı taraflarını ortaya çıkarma, potansiyellerini geliştirme, tıkanmış olan bazı ruh kanallarını açma imkanı bulursun.
Bilgi nedir, inanç nedir? Aralarındaki ilişki nasıldır?
Şöyle desek? İnsanoğlu sürekli bilgi peşinde koşar. Belirsizliklerle ve risklerle dolu olan dünyamızda A’nın peşinden B mi gelir, ne gelir, hangi koşullarda gelir, sorularını insan sürekli olarak sorar.
Aleksandros Karatheodori aslen Edirne Bosnaköy’lü bir Rum ailede doğdu.
Kapitalizmin dokunduğu her şeyi business’e çevirmesi ve normal insana anlamsız yaşamını anlamlandıran ve var olduğunu hissettiren duyguları yapmacık hale getirip plastikleştirmesi hakkında ne düşünüyorsunuz?
Para hırsı, parayı tanıyan her toplumda ve her çağda olan bir şey.
Sen Cumhurbaşkanı olsan ne yapardın? Yarın mesela seni Cumhurbaşkanı yaptık. İlk hamlelerin neler olurdu?
İlk hamlem zannediyorum genel af olurdu. Bunu yalnız Türkiye’nin bugünkü durumuyla ilgili söylemiyorum, genel bir ilke olarak düşünüyorum.
İlber Ortaylı, Nestoriler için Kürt demişti. Siz ise Süryanicenin bir lehçesini konuştuklarını söylemiştiniz. Peki Nestoriler Kürt mü?
Nasturilik yahut Nestoryenlik, Hristiyanlığın bir mezhebidir.