Düzenlenmiş, temizlenmiş, yapay zeka ile seslendirilmiş Sevan Nişanyan yazıları.
Mustafa Kemal denildiği gibi çok okuyan entelektüel bir kişi miydi?
Şu bir gerçek: 20. yüzyıl başında yetişen ‘mektepli’ yönetici kadrolar, bugünküyle kıyaslanmayacak kadar iyi bir eğitimden geçmişlerdi.
Hocam Atatürk neden hiç yurt dışı gezisi yapmamıştır devlet başkanı olduktan sonra?
Bildiğimiz kadarıyla Mustafa Kemal gençliğinde, yani siyasi yetkiyi ele almadan önceki dönemde Avrupa ülkelerine dört gezi yapmıştır.
1923’te Türkiye’de cumhuriyetten başka seçenek var mıydı
Eski Atina ve Roma cumhuriyetti. Özellikle Roma Cumhuriyeti, iki bin yıl boyunca Avrupa kültüründe siyasi düşüncenin ana referans noktalarından biri oldu.
Kemalistlerin bugün Twitter’da sıkça dillendirdiği gibi, Atatürk olmasaydı ülke Taliban olurdu görüşüne cevabınız nedir?
Bu kadar cahil insanların konuşması bir toplumun sağlığı için zararlıdır derdim.
Lise öğrencisi bir çocuğun Atatürk resmiyle yaptığı sersemlik için toplum tarafından kudurmuş bir şekilde linç edilmesinin hangi psikolojik ihtiyacı karşıladığına, bundan ötürü zindana atılmasının, TC’nin gelişmişlik düzeyiyle ilgili neyi gözler önüne serdiğine kısaca bir değinir misiniz?
Hadiseyi biliyorsunuz. Liseli bir çocuk, bayağı da yakışıklı bir genç, belli ki zeki ve fırlama bir tip, Atatürk resmini almış, bir yerine sürte sürte dalga geçmiş.
Padişah Vahidettin, 9. Ordu müfettişi Mustafa Kemal’i kurtuluş savaşı yapması için mi gönderdi? Bu soruya herkes çok farklı cevaplar veriyor. Sizin net bir yanıtınız var mı?
Mustafa Kemal’i Vahidettin gönderdi. Olağanüstü yetkilerle donatarak gönderdi.
Dersim katliamında Atatürk’ün rolü nedir?
Dersim katliamının tek başına sorumlusu ve yöneticisidir Cumhurbaşkanı.
Jül Sezar gerçekten diktatör müydü?
Jül Sezar tabii diktatördü. Unvanı resmen buydu, dictator. Diktatör kelimesini bugün hala kullanıyorsak, bilumum Batı dillerinde ve dolayısıyla onlardan etkilenen diğer dillerde diktatör diye bir kavram varsa, Jül Sezar’dır bunun sebebi.
Mustafa Kemal’in kişi kültü 1950’den sonra mı oluştu? Mustafa Kemal ne zaman bir tanrı haline geldi? Kemalizmi 50 öncesi ve sonrası diye ayırmak gerekir mi?
1950 çok önemli bir dönüm noktasıdır Kemalizm tarihinde. Mustafa Kemal Paşa kendi çağında genellikle Türkiye’nin yönetici sınıfları tarafından beğenilen ve hayran olunan bir liderdi.
Lenin ile Atatürk’ü siyasi devrim açısından kıyaslar mısınız? İkisinin de kurduğu devletler neden yükselemedi? Buna benzer bir başka soru: Cumhuriyetin ilk 10 senesi mi reform açısından daha verimliydi, 2002-2012 arası AKP dönemi mi?
Lenin ile Atatürk’ü kıyaslayarak başlayalım. Lenin demeyeceğiz çünkü Lenin fazla bir şey başaramadı.
Engin Ardıç’ın da sıkça sorduğu gibi Mustafa Kemal Kürtleri neden Araplar gibi denklemin dışında bırakmadı? Bu kadar milliyetçi ve yapı için çelişki değil mi bu durum?
Kemal Paşa Türkiye’nin nasıl olacağına keyfine göre karar vermedi.
Mustafa Kemal’in Selanikli olduğu söylenir. Ama esasen Selanik’in bir kasabası olan Langaza’lıymış galiba. Hiç gittiniz mi?
Langaza denilen yer Yunanca Langada, daha doğrusu sızıcı d ile Langadha’dır.
Mustafa Suphi kimdi, neden öldürüldü? Sizden dinleyebilir miyiz?
Mustafa Suphi, 20. yüzyıl başının tipik İstanbul elitlerinden biriydi.
Atatürk konusundaki en mükemmel değerlendirmeyi yapan kişi Nazım Hikmet’tir.
Nazım Hikmet’in önce komünist olup sonrasında Kemalizm’e alkış tutması, eşlerinin kucağında bebeği terk edip başka kadınlarla aşk meşk içinde hayatını sürdürmesi hakkında ne düşünüyorsunuz?
Biri ayrı konu, öbürü ayrı konu. Kemalizm’e alkış tutması diye bir şey pek o kadar yok aslında.
ERKİN: Bu yıl Şirince’de 10 Kasım, daha önce hiç görmediğim kadar büyük bir coşku ve melodrama ile anıldı. Herkes onun daha önce hiç idrak edemediği kadar önemli bir gün olduğunu dile getirdi. Hatta katılmak istemediğini belirten veya oradan uzaklaşmaya çalışan insanlara zorla, şiddetle gerekirse saygı duruşunda durduruldu ve onlara söylenilmesi gereken şeyler söylendi. Atamız olmasaydı sen de olmazdın, ismin bilmem ne olurdu gibisinde toplum önünde aşağılandılar. Üstelik bu aşağılanan çocuk Kürt.
SEVAN: Bir toplumsal tehdit töreni desek doğru olur mu acaba?
Şimdi Giresun merkezli bir hadise var. TRT1’de bir yarışma programında tırnak içinde “Milli Mücadele kahramanı” Yarbay Osman Ağayı Trabzon milletvekili Ali Şükrü Bey’in katili olarak gösteren bir soru sorulunca Giresunlar ayağa kalkıyorlar. Sosyal medya hesaplarından TRT yaylım ateşine tutuluyor, özür dilenmesi isteniyor. Yirmi dernek Giresun’da basın açıklaması yapıyor ve bununla da yetinmiyor İstanbul’a da sirayet ediyor tepkiler. Giresun’lar Topal Osman Ağa pankartlarıyla, resimleriyle yürüyüş yapıyorlar. Giresun Belediye Başkanı Kerim Aksu TRT’yi kınıyor. CHP Giresun milletvekili Necati Tığlı devreye giriyor. Giresun Milletvekili Sabri Öztürk de Topal Osman Ağa için kötü söz söylemek değil bir TV kanalının hiç kimsenin haddine değildir diyor. Şimdi böyle bir hadiseyle karşı karşıyayız. Bunu nasıl değerlendireceğiz Sevan Bey?
Bunun tam benzeri bir olayla ben muhatap olmuştum 2000 yılında yani bundan 19 yıl önce.
Trakya pogromu Atatürk’ün talimatıyla mı olmuştur? Dahli var mıdır yoksa aksine engel mi olmuştur?
Sorması bile abes bir soru. 1934’de idarenin her santimine hakimdi Mustafa Kemal ve İsmet İnönü ikilisi.