İngilizcede Normancanın etkisi nedir

Pazar Sohbeti, 10 Ocak 2021

0:00
0:00

Türkçeye Arapça kelimeler Farsçadan geçtiği gibi İngilizceye Latince kelimeler Normancadan geçti, doğru mudur?

Tam doğru değil, hayır. İngiltere biliyorsunuz 1066 yılında Normanların istilasına uğradı. Bunlar Viking asıllı fakat Fransızca konuşan bir milletti. Kendilerine özgü bir Fransızca lehçeleri vardı, Norman Fransızcası. 1066’da bu dil İngiliz egemen sınıflarının ortak dili oldu. Fakat hemen ardından, o dönem yavaş yavaş ön plana çıkan standart Fransızca, yani Anjou Fransızcası, Ile de France Fransızcası, Normancayı sahneden kovdu. Standart Fransızca 100-150 yıl gibi bir süreyle İngiltere krallığının resmi diliydi. Yönetici sınıflar Paris Fransızcası konuştular.

Sonra Birinci Edward zamanında sanırım Fransa’yla İngiltere arasında kavga çıktığında, Fransızca birden bire gözden düştü. İngiliz mahkemelerinde Fransızca kullanılması hoş görülmemeye başladı. İngiliz üniversitelerinden Fransızca kaldırıldı, onun yerine Latince konuldu. Resmi yazışma dili Latince oldu. 13. yüzyılın ikinci yarısı. Bütün Avrupa’da şehirlerin, üniversitelerin, hukuk mesleğinin, tıp mesleğinin palazlanmasıyla birlikte akademik Latincenin kıymete bindiği bir dönem.

Dolayısıyla bazı kelimeler vardır ki üç ayrı şekilde İngilizceye gelmiştir. Mesela “guard” ayrı kelime, “warden“ ayrı kelime. Anlamları birbirine yakın, ikisi de gözcü, nöbetçi, ama arada epey anlam ve kullanım farkı var. Warden Normancadır, guard ise Fransızcadır, yani yüksek Fransızca. Bunun gibi Fransızcadan bir anlamla, Latinceden başka bir anlamla geçen bir sürü kelime vardır İngilizceye. Tıpkı Türkçe gibi İngilizce katman katman bir dildir. Soğan gibidir. Bir Anglosakson çekirdeği üstüne Nors dili, yani Viking dili binmiştir. Onun üstüne Normanca ve Fransızca binmiştir, onun üstüne Latince binmiştir. Bunlardan bir sentez çıkarmışlar.

Çok da güzel bir sentezdir. İngiliz dilinin güzelliğini, zenginliğini kolay kolay bir başka dille kıyaslayamayız bana sorarsanız.

© Sevan Nişanyan 2025-2026

Alıntılarda kaynak gösterilmesi rica olunur.