Çin ezberci eğitim yüzünden mi geri kaldı

Hayır katılmıyorum çünkü apaçık ortada olan, bir değil, iki şey var. Birincisi, fikir özgürlüğünün şiddetle baskılandığı yerlerin başında bugün Batı dünyası geliyor. Batı dünyasındaki üniversitelerde fikir özgürlüğü bir masaldan ibaret kaldı. Geçmişte kaldı, artık yok öyle bir şey. İdeolojik kontrolün ve ideolojik polisin dehşetli boyutlara vardığı ve şiddete doğru gitgide yuvarlandığı bir yer haline geldi.

İkincisi o ezberci eğitim lafına biraz şüpheyle yaklaşmak lazım. Çünkü bilgi ezberle edinilir, başka türlü edinilemez. Ezberi yok ettiğin zaman bilgiyi de yok edersin. O denge nasıl kurulur, çok ince bir mesele. Bir yandan ezbere dayalı bilgiyle, bir yandan onu sorgulayabilecek, eleştirebilecek fikir özgürlüğü bir arada nasıl tutulabilir? Zor bir denge bu. Fakat ezbersiz eğitim olmaz. Olgu bilgisi, teknik bilgisi, usul bilgisi, ancak çalışarak kazanılır, yani ezberlemekle kazanılır, başka türlü kazanılmaz. Hatırlaman lazım okuduğun şeyleri. Olayların tarihlerini, hayvanların çeşitlerini, kimyasal maddelerin özelliklerini, matematiksel problemleri çözmenin belli başlı tekniklerini, uçak motoru yapmanın usullerini ezberleyerek öğrenirsin. Başka türlü öğrenemezsin ki?

Çin eğitim sisteminin şu geldiğimiz noktada dünyadaki en iyi sistem olduğu söyleniyor. Ne kadar doğrudur bilmiyorum. Artı, Çin’de inovasyon olmadığı fikri geçmişte kaldı. 15-20 yıl öncesinin klişesiydi. Bugün teknik alanlarda Çin Amerika’yla başa baş yarışıyor, hatta bazı alanlarda Amerika’nın bir hayli önüne geçmiş durumda.